Wypadek drogowy to sytuacja, która potrafi wywrócić życie do góry nogami. Nagle trzeba zmierzyć się nie tylko z bólem i stresem, ale też z trudnymi  formalnościami. W takich chwilach najczęściej pojawia się jedno pytanie: komu należy się odszkodowanie po wypadku? Czy może się o nie starać tylko kierowca, czy również pasażer albo pieszy? Prawo jest w tej kwestii dość precyzyjne, choć jego język często nieprzyjazny. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że każda osoba poszkodowana w wypadku ma prawo do odszkodowania, niezależnie od tego, czy prowadziła samochód, siedziała na miejscu pasażera, czy przechodziła przez ulicę. Ważne jest to, czy ponosi winę za spowodowanie zdarzenia. Jeśli nie jesteś sprawcą, możesz dochodzić roszczeń z polisy OC osoby, która doprowadziła do wypadku. Jeśli sytuacja była bardziej skomplikowana, np. winę ponoszą obie strony, odszkodowanie również może Ci przysługiwać. Jednak jego wysokość może zostać odpowiednio pomniejszona.

Odszkodowanie dla pasażera – prawa i możliwości

Pasażer jest w wyjątkowo korzystnej sytuacji prawnej. Niezależnie od tego, kto zawinił zawsze ma prawo do odszkodowania. Wynika to z faktu, że nie uczestniczy on w prowadzeniu pojazdu i nie ma wpływu na jego zachowanie na drodze. Odszkodowanie przysługuje z polisy OC sprawcy, a więc może to być ubezpieczenie kierowcy własnego auta lub kierowcy innego pojazdu, który doprowadził do kolizji. W praktyce oznacza to, że jeśli ucierpiałeś jako pasażer, niezależnie od tego, z kim jechałeś możesz domagać się rekompensaty za obrażenia ciała, stres, zniszczone rzeczy osobiste, a nawet utracone zarobki. Często pasażerowie rezygnują z roszczeń, bo nie chcą „psuć relacji” z kierowcą, którym może być ktoś z rodziny czy znajomy. Warto jednak pamiętać, że odszkodowanie wypłaca towarzystwo ubezpieczeniowe, a nie osoba prywatna. Kierowca nie ponosi kosztów z własnej kieszeni, dlatego nie warto z tego prawa rezygnować.

Odszkodowanie dla kierowcy. Kiedy przysługuje świadczenie?

Sprawa wygląda nieco inaczej w przypadku kierowcy. Jeśli prowadzący pojazd jest sprawcą wypadku, nie może liczyć na odszkodowanie z własnego OC (bo to właśnie jego polisa pokrywa szkody innych uczestników).  Jednak nie oznacza to, że zostaje bez ochrony. Kierowca może ubiegać się o świadczenie z własnego ubezpieczenia autocasco (AC), jeśli je posiada, a w razie odniesienia obrażeń również z polisy NNW (następstw nieszczęśliwych wypadków). Takie ubezpieczenie zapewnia wypłatę świadczenia niezależnie od winy, w określonej kwocie za każdy procent uszczerbku na zdrowiu.

Natomiast jeśli kierowca nie był winny zdarzenia, wtedy również może dochodzić pełnego odszkodowania z OC sprawcy. Obejmuje ono nie tylko naprawę pojazdu, lecz także koszty leczenia, rehabilitacji, utraty zarobków, a w poważniejszych przypadkach także zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Odszkodowanie dla pieszego – szczególna ochrona prawna

Pieszy to uczestnik ruchu, który w konfrontacji z pojazdem jest najbardziej narażony na poważne obrażenia. Dlatego prawo chroni go w sposób szczególny. W większości przypadków, gdy dochodzi do potrącenia, odpowiedzialność ponosi kierowca pojazdu, nawet jeśli pieszy częściowo przyczynił się do wypadku (np. wszedł na jezdnię w miejscu niedozwolonym). Ubezpieczyciel kierowcy ma obowiązek wypłacić poszkodowanemu pieszemu odszkodowanie z OC, które obejmuje m.in. koszty leczenia, rehabilitacji, zniszczone ubranie, sprzęt (np. telefon), a także zadośćuczynienie za ból i cierpienie. W sytuacjach, gdy nie uda się ustalić sprawcy (np. kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia), pieszy nie pozostaje bez pomocy. Może otrzymać świadczenie z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Jest to instytucja, która wypłaca odszkodowania w przypadku, gdy sprawca był nieznany lub nie miał ważnej polisy OC.

Jak ubiegać się o odszkodowanie z OC sprawcy i kiedy przysługuje zadośćuczynienie?

Procedura uzyskania odszkodowania po wypadku może wydawać się skomplikowana, ale w rzeczywistości sprowadza się do kilku ważnych kroków. Najpierw należy ustalić sprawcę zdarzenia oraz towarzystwo ubezpieczeniowe, w którym posiada polisę OC. W przypadku wątpliwości można to zrobić poprzez zapytanie do UFG. Następnie należy zgłosić szkodę – osobiście, telefonicznie lub online. Kolejnym krokiem jest przedstawienie dokumentacji potwierdzającej okoliczności oraz skutki wypadku.

Odszkodowanie z OC sprawcy obejmuje wszystkie szkody majątkowe i niemajątkowe, które powstały w wyniku wypadku. Może to być koszt naprawy pojazdu, zakup leków, opieka medyczna, utracone zarobki czy przystosowanie mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Jeśli jednak skutki wypadku były poważne, a poszkodowany doznał bólu, cierpienia czy trwałego uszczerbku na zdrowiu, ma prawo do zadośćuczynienia.  Jest to rekompensata za krzywdę psychiczną i fizyczną. Świadczenie ma charakter jednorazowy, ale jego wysokość może sięgać nawet kilkudziesięciu lub kilkuset tysięcy złotych.  Warto pamiętać, że ubezpieczyciel nie zawsze przyznaje pełną kwotę, na którą rzeczywiście zasługuje poszkodowany. Dlatego w wielu przypadkach pomoc doświadczonego prawnika lub kancelarii odszkodowawczej pozwala skutecznie zwiększyć wysokość świadczenia.